In een bestek of een vergunning staat steeds vaker iets over de uitstoot van het materieel. Stage V, HVO, emissieloos: drie termen die door elkaar gebruikt worden, terwijl ze iets anders betekenen. Voor een huurpomp maakt dat verschil, want het bepaalt welke set op de bouwplaats mag staan.

Dit artikel zet ze op een rij, van schoon naar emissieloos.

Waarom het ertoe doet

Sinds 1 januari 2024 moet wie bouwt of sloopt maatregelen nemen om de stikstofuitstoot van het bouwmaterieel te beperken. Dat staat in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Welke maatregelen genoeg zijn, beoordeelt het bevoegd gezag, meestal de gemeente. Die kan daarvoor de Routekaart Schoon en Emissieloos Bouwen gebruiken. Daarnaast stellen opdrachtgevers in hun aanbestedingen eigen eisen aan het materieel.

De pomp valt daar ook onder. In de routekaart staan pompen en generatoren als stationair materieel, met een eigen minimumniveau.

Drie niveaus, van schoon naar emissieloos

1. Stage V: de schoonste dieselmotor

Stage V is de Europese emissienorm voor motoren in mobiele werktuigen, sinds 2019 stapsgewijs ingevoerd. De grenzen voor fijnstof zijn scherper dan bij de normen daarvoor, en voor motoren tussen 19 en 560 kW geldt voor het eerst een grens op het aantal roetdeeltjes. In de praktijk betekent dat een roetfilter.

Onze S-Line draait op Stage V dieselmotoren, net als de wielsets. Stage V is schoner, maar niet emissieloos: er komen nog steeds stikstof en CO2 uit de uitlaat.

Voor wie huurt, betekent Stage V vooral dat de set aan de huidige norm voldoet. Of dat genoeg is, hangt af van wat er op het project gevraagd wordt.

2. HVO: dezelfde motor, een andere brandstof

HVO is hernieuwbare diesel, gemaakt van rest- en afvalvetten en plantaardige olie. Hij gaat in de tank in plaats van gewone diesel, in motoren die daarvoor zijn vrijgegeven. Dat is wat HVO ready betekent. Onze S-Line is 100% HVO geschikt.

Het voordeel zit in de CO2. Over de hele keten, van grondstof tot uitlaat, is de uitstoot een stuk lager dan bij fossiele diesel. Hoeveel lager, hangt af van de grondstof. Aan de uitlaat verandert minder: er komen nog steeds uitlaatgassen vrij, ook stikstof. In de routekaart telt HVO daarom als duurzame brandstof en niet als emissieloos.

Wij hebben ook een interessante whitepaper waarin alle details over HVO-brandstoffen worden uitgelegd: whitepaper HVO-brandstoffen.

Vraagt het bestek om minder CO2, dan helpt HVO. Vraagt het om minder stikstof op de bouwplaats, dan is HVO niet het antwoord.

3. Elektrisch: emissieloos ter plaatse

Een elektrische set heeft geen uitlaat. Ter plaatse komt er niets vrij, en dat is wat de routekaart zero-emissie noemt. Onze E-Line is elektrisch aangedreven, met sets van 47,5 tot 360 m3/h. Voorwaarde is netstroom met voldoende vermogen. Moet er meer debiet of meer druk geleverd worden, dan is er de S-Line. Wanneer elektrisch past en wanneer diesel, staat in onze blog over elektrisch of diesel op de bouwplaats.

Wat er de komende jaren verandert

In de routekaart is het minimumniveau voor stationair materieel tot 560 kW, waaronder pompen en generatoren, vanaf 2028 zero-emissie. Stage V-materieel dat vóór 2028 is aangeschaft, mag volgens de routekaart nog tot 2033 mee.

De routekaart is geen wet. Het is wel het kader waar gemeenten en opdrachtgevers naar kijken. Voor wie een pomp huurt, betekent dat vooral: kijk per project wat er gevraagd wordt. Het ene bestek is tevreden met Stage V, het volgende vraagt om elektrisch.

Wat je vooraf uitzoekt

Zet deze vier vragen op een rij voordat je een set bestelt:

1. Welke eis staat er in de vergunning, de melding of het bestek: stikstof, CO2, geluid, of alle drie?
2. Moet het materieel emissieloos zijn, of is een Stage V-motor genoeg?
3. Telt HVO mee voor de eis van de opdrachtgever?
4. Ligt er netstroom met voldoende vermogen, als het elektrisch moet? Of kan ik werken met een mobiele stroomvoorziening, zoals een accucontainer?

Met die antwoorden kiezen we samen de set die past. Weet je het werkpunt al, vul het dan in de pomp selector in.

Veelgestelde vragen

Wat is Stage V?
De Europese emissienorm voor motoren in mobiele werktuigen. Onze dieselsets in de S-Line en de wielsets hebben een Stage V-motor.

Wat betekent HVO ready?
Dat de motor is vrijgegeven voor HVO, hernieuwbare diesel, in plaats van gewone diesel.

Is een pomp op HVO emissievrij?
Nee. HVO verlaagt de CO2 over de hele keten, maar aan de uitlaat komen nog steeds uitlaatgassen vrij, ook stikstof.

Welke pomp huur ik als het project emissieloos moet?
Een elektrische set uit de E-Line, als er netstroom met voldoende vermogen ligt.

Mag een Stage V-pomp na 2028 nog op de bouwplaats staan?
Dat hangt af van wat de gemeente en de opdrachtgever eisen. Volgens de routekaart mag Stage V-materieel dat vóór 2028 is aangeschaft nog tot 2033 mee.