Een riool dat vervangen of gerelined wordt, moet ondertussen gewoon blijven werken. Het afvalwater van een straat, een wijk of een bedrijf wacht niet tot het werk klaar is. Dus pomp je het eromheen: uit een put vóór het werkvak, via een tijdelijke persleiding, naar een put erna.

Als tekening is dat een eenvoudige opstelling. In de praktijk loopt het op een paar vaste punten vast. Dit artikel loopt ze langs.

Het riool voert meer dan je ziet

De grootste fout zit in het debiet. Wie een bypass kiest op wat er bij droog weer door de put loopt, rekent op het droogweerdebiet en niet op de piek.

In een gemengd stelsel komt bij een bui ook het regenwater door hetzelfde riool. Het debiet loopt dan in korte tijd een veelvoud op. Is de bypass daar niet op berekend, dan loopt de put vóór het werkvak vol en zoekt het water zelf een uitweg. Meestal niet de uitweg die je wilt.

Ga dus uit van de piek bij regen. De beheerder van het riool weet vaak wat er bij regen doorkomt, en dat is het getal dat telt.

Vezels en doekjes

Rioolwater is meer dan vuil water. Doekjes en vezels zijn het echte probleem: ze raken verstrikt rond de waaier en bouwen zich daar op. Een set die op papier genoeg vuildoorlaat heeft, kan daar alsnog op vastlopen.

Bij veel vezels is een vortexuitvoering de logische keuze. Waarom, staat in onze blog over vuildoorlaat. De PAV-sets in ons verhuurpark zijn vortexpompen, en de brochure noemt de S-Line PAV-sets letterlijk bij tijdelijke rioolbypassinstallaties. Nog meer rendement en een uitstekende keuze bij riooltoepassingen haal je met het Gorman-Rupp Eradicator systeem. Dit is te vinden in de PA4, PA6 serie en de nat zelfaanzuigende Super-T modellen.

Een put met wisselend peil

De pomp zuigt uit een put waarvan het niveau niet stilstaat. Het loopt op, het zakt, en ’s nachts komt er soms bijna niets. Een pomp die dan lucht trekt en daarna niet meer op gang komt, staat stil op het moment dat het water terugkomt.

Daarom wordt in deze toepassing altijd een vlotterschakelaar geadviseerd. Met de vlotter reageert de pompset op het waterpeil, en zorgt dat de pomp opnieuw aanzuigt, ook als de zuigleiding tussendoor is leeggelopen. Alle sets in de tabel hieronder zijn zelfaanzuigend.

Wat er op de set zit

Een bypass draait dag en nacht, en er staat niet voortdurend iemand naast. Dan weegt wat er op de set zit net zo zwaar als het debiet. Dit zijn de zelfaanzuigende sets die de brochure noemt voor rioolwater.

Drie dingen om hierbij te lezen.

De vlotterschakelaar dient optioneel mee gehuurd te worden.

De elektrische E-Line sets hebben een ingebouwde frequentieregelaar. Daarmee stel je het toerental, en dus het debiet, in op wat er aankomt.

De elektrische T-series sets werken met een separaat opgestelde frequentieregelaar, deze dient optioneel mee gehuurd te worden.

’s Nachts in een woonwijk

Een bypass in een woonwijk draait ook om drie uur ’s nachts. Dat is het moment waarop elke pomp harder klinkt dan overdag.

Een elektrische E-Line-set heeft ter plaatse geen uitlaatgassen en maakt minder lawaai dan een dieselmotor. Dat is de keuze als er voldoende aansluitvermogen ligt en de omgeving erom vraagt. Zonder netstroom is de S-Line het alternatief: Stage V dieselmotoren, HVO ready, en gebouwd onder de naam Silent Powered Pumps. Vraag naar de exacte geluidswaarden als de vergunning er een eis aan stelt.

Reserve of niet

Valt de enige pomp in een bypass uit, dan kan de put overlopen. Bij een riool is dat meer dan een natte bouwplaats: het is afvalwater op straat.

Daarom hoort er vooraf een vraag bij die niemand graag stelt: zet je een tweede set klaar die het overneemt, of accepteer je dat risico? Dat is een afweging tussen huurkosten en de gevolgen van uitval, en die ligt bij elk project anders. Beslis het in elk geval voordat de bypass draait, niet op het moment dat hij stilvalt.

Aansluitingen en leiding

Een bypass sluit aan op wat er ligt, en dat is niet altijd wat de set heeft. De meeste Gorman-Rupp pompsets voor riooltoepassingen zijn voorzien van Perrot koppelingen op zowel de zuig- als de perszijde. Geef door wat je op de locatie nodig hebt, dan kiezen we de aansluitingen erbij.

Ook in een industriële installatie

Hetzelfde principe werkt buiten het riool. Bij een onderhoudsstop of een reparatie in een industriële installatie neemt een pompset in bypass de functie tijdelijk over. De vragen zijn dezelfde: wat er verpompt wordt, hoeveel, met welke druk, en op welke aansluiting. De brochure noemt de E-Line bij industriële installaties en beide lijnen bij tijdelijke bypasses.

Voordat je belt

Hiermee kunnen we meteen gericht meedenken:

• Het debiet bij regen, niet bij droog weer. Weet je dat niet, geef dan de diameter van het riool en wat erop is aangesloten.
• Wat er in het water zit, en of er veel doekjes en vezels in voorkomen.
• De afstand en het hoogteverschil tussen de twee putten, en hoe de leiding loopt.
• Of er stroom ligt, en of er eisen gelden aan geluid.
• Hoe lang de bypass moet staan, en of er een reserve bij moet.

Ken je het debiet en de opvoerhoogte al, dan geeft de pomp selector een eerste selectie. Met de rest van de lijst erbij kiezen we mee op de piek en niet op droog weer.

Veelgestelde vragen

Wat is een rioolbypass?
Een tijdelijke omleiding van het rioolwater om een werkvak heen, met een pompset en een persleiding van put naar put.

Welke pomp huur je voor een rioolbypass?
Een zelfaanzuigende set met vlotterschakelaar, en bij veel vezels een vortex- of Eradicator uitvoering. In ons verhuurpark zijn dat de PA, PAV en T-series modellen.

Hoeveel debiet heb ik nodig?
Ga uit van wat er bij regen door het riool komt, niet van droog weer. In een gemengd stelsel is dat een veelvoud.

Kan een bypass ’s nachts in een woonwijk draaien?
Dat kan, met een elektrische E-Line-set als er voldoende aansluitvermogen ligt, anders met een S-Line-set.

Heb ik een reservepomp nodig?
Dat hangt af van wat uitval kost. Bij een riool in bebouwd gebied is dat vaak meer dan een natte bouwplaats, dus beslis het vooraf.

Kan ik slangen, leidingen en koppelingen erbij huren?
Ja. Geef door wat er op de locatie ligt, dan kiezen we de aansluitingen mee.